Kitap Hakkında

Sinemanın, insan ilişkilerini görünür kılma özelliğini gösterdiği gündelik hayat kurumlarından biri de evliliktir. Tarihsel açıdan aile ve evliliği toplumsal düzenin taşıyıcı unsurlarından biri olarak yeniden üreten sinema, aynı zamanda bu kurumu oluşturan duvarların yapıtaşlarındaki çatlakları, gerilimleri ve dönüşüm potansiyellerini de açığa çıkaran eleştirel bir hareket alanı ortaya çıkarmaktadır. Sinemada evlilik ilişkilerini irdeleyen bu çalışma, evliliği sadece romantik bir birliktelik ya da toplumsal bir sözleşme olarak değil; cinsiyet rolleri, iktidar ilişkileri, sorumluluk, yabancılaşma ve kültürel bağlam gibi çok katmanlı dinamiklerin kesiştiği bir deneyim olarak ele almaktadır.

Bu kitapta yer alan çalışmalar, farklı coğrafyalara ve sinema geleneklerine uzanan örnekler aracılığıyla evlilik olgusunun sinemasal temsillerini farklı açılardan tartışmaktadır. Türk sinemasından Amerikan bağımsız sinemasına, İran sinemasından modern korku sinemasına uzanan bu seçki, evliliğin evrensel bir kurum olmasından ziyade tarihsel ve kültürel olarak yeniden kurulan bir ilişki biçimi olduğunu göstermeyi hedeflemektedir.

“Rosemary’nin Bebeği Filminde Patriarkal Egemenliğin ‘Şeytani’ İnşası” başlıklı bölümde evlilik, beden politikaları ve patriyarkal denetim bağlamında ele alınmaktadır. Film, aile kurumunu güvenli bir alan olmaktan çıkararak, kadının bedeni

ve iradesi üzerindeki tahakkümün modern toplum içinde nasıl yeniden üretildiğini alegorik bir anlatı aracılığıyla ortaya koymaktadır.

“John Cassevetes Sinemasında Evlilik ve Aile Kronikleri” başlıklı bölüm, evliliği gündelik hayatın kırılgan gerçekliği bağlamında ele almaktadır. Cassevetes’in doğaçlamaya dayalı estetiği ve karakter merkezli anlatımı, evliliği romantik bir idealizmden arındırarak sevgi, yorgunluk, iletişimsizlik ve bağlılık arasındaki karmaşık duygusal dokuyu görünür kılmaktadır.

“Zeki Demirkubuz Filmlerinde ‘Acı’, Aşk ve Ev/li/lik” isimli bölümde ise yönetmenin sinemasında evlilik, varoluşsal bir sıkışmışlık ve ahlaki bir yüzleşme alanı olarak yorumlanmaktadır. Demirkubuz’un karakterleri için evlilik çoğunlukla bir kurtuluş değil; bireyin karanlık tarafıyla yüzleştiği, sevgi ve acının iç içe geçtiği bir deneyimdir.

“Bir Ayrılık: Asghar Farhadi Sinemasında Belgesel Estetiğin Ahlaki Muğlaklıkla Kesişimi” başlıklı bölümde evlilik, hukuki, sınıfsal ve vicdani sorumlulukların iç içe geçtiği bir etik tartışma zemini olarak ele alınmaktadır. Farhadi’nin gerçekçi anlatımı, evliliği kesin yargıların değil gri alanların ve karşılıklı yükümlülüklerin belirlediği bir ilişki biçimi olarak sunmaktadır.

Son olarak “Atıf Yılmaz Sinemasında Evlilik ve Kadının Failliği” başlıklı bölümde, yönetmenin özellikle kadın karakterler üzerinden geliştirdiği anlatı dünyasında evliliğin nasıl bir

mücadele, pazarlık ve özneleşme alanına dönüştüğü incelenmektedir. Bu çerçevede evlilik, geleneksel rollerin yeniden üretildiği bir yapı olmaktan çıkarak, kadınların varoluşsal farkındalıklarına ulaşmaya çalıştıkları dinamik, toplumsal bir sahne halini almaktadır.

Editör

Ozan Özpay