Kitap Hakkında

Sağlık, toplumların sosyal ve ekonomik refahını doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Bireysel açıdan ele alındığında ise, bireylerin yaşam kalitesine etki eden tüm unsurları kapsamaktadır. Bu nedenle sağlık hizmetlerinin toplumun tüm kesimlerine erişilebilir, hakkaniyetli, kaliteli, etkili ve sürdürülebilir biçimde sunulabilmesi gerekmektedir. Sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği ise sağlık kurumlarının çabalarıyla değil; aynı zamanda bilimsel temellere dayanan sağlık politikalarının oluşturulması, uygulanması ve değerlendirilmesiyle mümkündür. Bu yönüyle sağlık politikaları, sağlık sistemlerinin işleyişini belirleyen temel araçlardan biri olmanın ötesinde, toplumsal refahın şekillenmesinde önemli bir role sahiptir.

Sağlık politikalarının oluşturulması ve uygulanması; demografik değişimler, teknolojik gelişmeler, ekonomik koşullar, sağlık harcamalarındaki artış, sağlık hizmetlerine yönelik beklentilerin değişmesi, kronik hastalıkların yaygınlaşması, yaşlanan nüfus, sağlıkta dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Bu gelişmeler, sağlık politikalarının yalnızca mevcut sorunlara çözüm üreten bir alan olarak değil, geleceğin sağlık sistemlerini öngören ve yönlendiren dinamik bir disiplin olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır.

Bu kitap, sağlık politikası alanında temel kavram ve yaklaşımların sistematik bir biçimde ele alınması, sağlık politikalarının oluşturulma ve uygulanma süreçlerinin açıklanması ve güncel politika tartışmalarının bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Kitapta sağlık politikası ve planlamasına ilişkin temel kavramlardan sağlık politikası türlerine, politika oluşturma süreçlerinden sağlık finansmanına, sağlık harcamalarından sağlıkta güncel konulara kadar farklı konu başlıklarına yer verilmiştir. Bunun yanı sıra sağlık politikalarının günümüzde karşı karşıya olduğu dönüşümler de ele alınarak okuyucuların konuya ilişkin eleştirel bir bakış geliştirmeleri amaçlanmıştır.

Kitabın birinci bölümünde “Sağlık Politikası ve Planlamasına İlişkin Temel Kavram ve Aşamalar” ana başlığı altında politika kavramı ve temel boyutları başta olmak üzere sağlık politikası kavramı ve türleri, sağlık politikası yapım süreçlerine yer verilmiştir.

İkinci bölümünde “Sağlıkta Planlama, Stratejik Planlama ve Kapasite Planlama” ana başlığı altında sağlıkta planlamanın kavramsal çerçevesi çizilerek sağlıkta stratejik planlama ve kapasite planlama kavramlarına yer verilmiştir.

Üçüncü bölümünde “Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi” ana başlığı altında stratejik insan kaynakları yönetiminin kavramsal çerçevesi altında stratejik insan kaynakları planlama süreci, stratejik insan kaynakları planlamasını etkileyen faktörler ve stratejik insan kaynakları planlamasının faydalarına yer verilmiştir.

Dördüncü bölümünde “Sağlık Politikalarında Sağlık Ekonomisinin Yeri ve Önemi” ana başlığı altında sağlık ekonomisi ve sağlık politikası ilişkisi ele alınarak sağlık piyasalarında arz-talep dengesi, sağlık ekonomisinin temel ilkeleri, değişim dinamikleri ve güncel yaklaşımlara yer verilmiştir.

Beşinci bölümünde “Sağlık Planlamasında Finans Kavramı ve Kaynakları” ana başlığı altında sağlık harcamaları ve sağlık finansmanı kavramları başta olmak üzere sağlık finansmanının amacı, işlevi ve yöntemlerine yer verilmiştir.

Altıncı bölümünde “Sağlık Hizmetlerinde Yönetim ve Organizasyon” ana başlığı altında yönetim kavramının tanımı, fonksiyonları ele alınarak yönetim teorilerinin tarihsel gelişimi, yönetsel rol ve beceriler, sağlık hizmetlerinde organizasyon yapısı çerçevesinde sağlık politikalarının yönetim organizasyona etkisine yer verilmiştir.

Yedinci bölümünde “Türkiye’de Sağlık Politikaları, Planlama, Reformlar ve Sağlık Sistemi” ana başlığı altında sağlık politikalarının kavramsal çerçevesi, tarihsel gelişimi, Türkiye’de sağlık planlaması, sağlık reformları, sağlık sistemi ve sağlık politikalarında güncel gelişmelere yer verilmiştir.

Sekizinci bölümünde “Küresel Sağlık Politikaları ve Planlamaları” ana başlığı altında küreselleşme ve sağlık kavramından başlanarak küresel sağlık politikalarının amaçları, planlaması ele alınarak küresel sağlık kuruluşları, sağlık sorunları ve sürdürülebilir kalkınma kavramlarına yer verilmiştir.

Dokuzuncu bölümünde “Sağlık Bilgi Sistemleri” ana başlığı altında sağlık bilgi sistemlerine ilişkin temel kavramlar başta olmak üzere sağlık bilgi sistemlerinin gelişimi, sınıflandırılması, kullanım alanları ve sağlık bilgi sistemlerinde güncel gelişmelere yer verilmiştir.

Onuncu bölümünde “Dezavantajlı Gruplarda Sağlık Politikaları” ana başlığı altında engellilere, yoksullara, anne ve çocuklara, yaşlılara ve göçmenlere yönelik sağlık politikalarına yer verilmiştir.

On birinci bölümünde “Sağlık Politikalarında Güncel Konular” ana başlığı altında sağlık turizmi, iklim değişikliği, yapay zeka, hasta merkezli ve değer temelli bakım, sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği konularına yer verilmiştir.

Kitabın temel hedef kitlesini başta sağlık yönetimi öğrencileri olmak üzere sağlık bilimleri alanında eğitim gören öğrenciler, akademisyenler, sağlık yöneticileri, politika yapıcılar ve sağlık sistemlerinin işleyişine ilgi duyan araştırmacılar oluşturmaktadır. Bununla birlikte kitapta yer verilen kavramsal ve uygulamaya dönük değerlendirmelerin, sağlık politikalarının farklı boyutlarını anlamak isteyen tüm okuyucular için yararlı bir kaynak oluşturacağı düşünülmektedir. Bu kitabın sağlık politikası alanındaki bilgi birikimine katkı sağlaması, öğrencilerin ve araştırmacıların çalışmalarına kaynak oluşturması ve sağlık hizmetlerinin geleceğine ilişkin tartışmalara farklı bir perspektif kazandırması amaçlanmıştır.

Kitabın hazırlanmasında emeği geçen tüm yazarlarımıza, akademik katkı sunan meslektaşlarımıza, eserin okuyucularına ve yayınlanmasına destek veren Yaz Yayınları çalışanlarına teşekkür eder; kitabın sağlık politikası alanında çalışan herkese yararlı olmasını dileriz.

Editörler

Gülşen ÇETİN AYDIN ve Kubilay ÖZER